Login

Login Close
---

---
A+ R A-

Cornage of hemiplegia laryngis is een paardenziekte die bestaat uit de verlamming van één van de stembanden, een aandoening die vooral voorkomt bij grote paarden. Dit leidt tot een afsluiting van het strottenhoofd waardoor de ademhaling moeilijker wordt. Meestal is de linker stemband aangetast en vaak betreft het een grote ruin. Deze aandoening komt in verschillende gradaties voor

Gradaties
Graad 0: volledig normale stembanden
Graad 1: lichte asymmetrie of onduidelijke afwijking van de linkerstemband, die toch nog volledig kan naar buiten worden gebracht bij stimulatie
Graad 2: duidelijke asymmetrie waarbij nog wel volledige abductie mogelijk is maar niet de gehele periode van inademing
Graad 3: een blijvende asymmetrie
Graad 4: volledige verlamming van de stemband

luchtwegen.jpg

Links een normaal strottenhoofd, rechts cornage met afhangend kraakbeen

A. Luchtpijp           1. Mondholte 7. Keelholte 11. Long 
B. Kraakbeen   2. Neusholte  8. Luchtpijp 12. Strottenhoofd
C. Stembanden   3-5 Sinus 9. Splitsing bronchus  
D. Strottenhoofd   6. Luchtzak 10. Alveole/Longblaasje  
                                                                                                          

De stembanden zijn twee membranen die verticaal in de luchtweg staan. Spiertjes trekken deze membraanvouwen weg wanneer er meer lucht door de luchtwegen heen moet bij inspanning. In rust hangen de stembanden losser in de luchtweg. De stembanden zorgen er mede voor dat er tijdens het eten geen voedsel in de longen terecht kan komen. Door degeneratie van de linker zenuw (N. laryngealis recurrens) raakt de linker stemband verlamd. Virale infecties of trauma kunnen deze zenuw ook beschadigen, hierdoor kan een paard op elke leeftijd cornage ontwikkelen.

Cornage is in 95% van de gevallen erfelijk. Andere oorzaken van verlamming van de stembanden kunnen zijn:
vergiftiging met zware metalen, bijvoorbeeld loodhoudende verf;
ontstekingen in het keelgebied, bijvoorbeeld droes.

Vooral bij grote sportpaarden komt cornage voor. Het KWPN speelt hier al een aantal jaren op in door paarden met cornage af te keuren en dekhengsten en buitenlandse merries te controleren op cornage voordat zij toegelaten worden tot het stamboek. Deze aanpak tegen cornage lijkt goed te werken, want het aantal gevallen neemt de laatste jaren sterk af.

Symptomen

Wanneer een stemband is verlamd ontstaat er een obstructie in de luchtweg waardoor turbulenties in de luchtstroom ontstaan, dit veroorzaakt het geluid tijdens de inspiratie (het inademen). Met name tijdens inspanning is dit typische geluid te horen. Wanneer het geluid is te horen is afhankelijk van de ernst van de cornage. Bij sommige springpaarden is het te horen vlak voor de afzet, als het verder nooit wordt gehoord is het geen ernstige cornage. Het kan ook gedurende de hele training worden gehoord of zelfs tijdens rust. Ook het uithoudingsvermogen van het paard zal verminderen, doordat er minder zuurstof bij de longen kan komen.

Opmerking: een paard kan ook abnormaal geluid maken bij inspanning door andere oorzaken, waaronder afwijkingen aan de epiglottis (het strottenklepje). Een dierenarts kan de juiste diagnose stellen.

Diagnose

Door middel van endoscopie kunnen de stembanden van binnenuit bekeken worden. De dierenarts gaat dan met een (meestal) flexibele endoscoop door de neus.

Behandeling

De enige manier om het geluid te stoppen is door middel van een operatie. Wanneer het geen ernstige cornage is, is het niet perse nodig om het paard hiervoor te behandelen. Of een paard wel of niet wordt geopereerd is afhankelijk van de ernst en de prestaties die het paard moet leveren.

Er zijn meerdere soorten operaties:
Verwijderen van de twee membraneuze zakken net achter de stembanden. Er zal geen geluid meer te horen zijn maar de luchtwegobstructie blijft aanwezig, waardoor het paard nog steeds een verminderde luchtstroom naar de longen zal hebben.
De verlamde stemband opzij trekken en daar houden. De luchtweg wordt hierbij wel groter, maar er bestaat een gevaar dat voedseldeeltjes via de larynx in de longen komen. Dit kan weer chronisch hoesten opwekken.

Opmerking: een cornage-operatie staat op de lijst van verboden operaties van het Ministerie van Landbouw, tenzij het welzijn van het paard ernstig in gevaar komt.

Bronnen, voetnoten en/of referenties
http://www.dapmoergestel.nl/artikelen/images/HS29Cornage.pdf

 

Gerelateerde video

Zoek op deze website

foto.png


skelet_paard.jpg