Voorkomen van mok
Mok kan in alle seizoenen voorkomen doch treft men mok vaker aan in de nazomer en de herfst. Sommige paarden kunnen er echter het ganse jaar last van hebben.
Alle paardenrassen kunnen mok oplopen doch treft men het vaker aan bij paarden met veel behang zoals bij Tinkers en Friezen. Door te lang op natte grond te staan of onvoldoende drogen na het wassen (haren blijven langer nat), gaat de huid verweken.
Ook paarden met een lichtgekleurde of witte huid zijn er gevoeliger voor. Men neemt aan dat het zonlicht sterker inwerkt op deze witte huiddelen of dat de structuur ervan de aanleg voor mok in de hand werkt.

De oorzaken van mok
Mok heeft geen duidelijke oorzaak meestal is het een samenspel van verschillende oorzaken die mok in de hand werken. Men spreekt terecht over mok als een Multi factoriële aandoening omdat mok dus vele oorzaken kan hebben die dan nog eens gecombineerd voorkomen.
Ik som er een paar op:
•Vuil, een vochtige en smerige stal, irriterende stoffen in de bodem of in het stalstrooisel, urine, diarree, modder, een natte weide, insectenbeten, …
•Droge maar stoffige omstandigheden.
•Leverproblemen
•Allergieën
•Een te eiwitrijk rantsoen of een overgevoeligheid voor bepaalde stoffen in het voer zoals klaver, luzerne, melasse,…
•Overgevoeligheid voor bepaalde irriterende stoffen, zoals verzorgings- of schoonmaakmiddelen. Te vaak en te grondig wassen. Hierdoor verdwijnt de natuurlijke vetlaag (talg) van de huid en wordt deze droog en vormen er zich kloven.
•Overgevoeligheid voor fel zonlicht (zie rubriek fotosensibiliteit).
•Zonnebrand op de witte benen.
•Wondjes van allerlei aard waarin bacteriën een ideale voedingsbodem vinden en er een bacteriële infectie ontstaat. Bacteriën zoals de dermatophilus congolensis en stafylokokken groeien in de beschadigde huid.
•Huidmijten of schurftmijten die zich in de warme en vochtige kootholte nestelen (zie rubriek infecties door parasieten).
•Schimmelinfecties.
•Een verminderde weerstand van het paard.

Symptomen

Niet alleen heeft mok verschillende oorzaken ook de symptomen zijn verschillend.
Mok is pijnlijk voor het paard.
Mok kan , als er mijten aanwezig zijn, hevige jeuk veroorzaken. De paarden gaan dan met de achterbenen langs elkaar schuren, schuren met de benen ergens tegen of stampen met hun voeten.

Droge mok of erythemateuze dermatitis

Er is sprake van droge mok of erythemateuze dermatitis als de huid in de kootholte verschijnselen vertoont van roodheid en schilfers.

Natte mok of eczemateuze dermatitis

Bij natte mok of eczemateuze dermatitis is de huid verdikt en is er sprake van vochtig eczeem waardoor korsten in de kootholte ontstaan. Door te bewegen barsten deze korsten en ontstaan er kloven.

De meest ernstige vorm van mok of de verruceuze dermatitis.

Bij de meest ernstige vorm van mok of de verruceuze dermatitis is de huid rood en fel verdikt met plooien. De korsten zijn zeer hard en dik.
Vaak zal het paard ook kreupel lopen.

Mok tast de onderhuidse weefsel aan en de lymfevaten gaan ontsteken. Dat heet lymfangitis of einschuss. Het been wordt van onderaf dik, pijnlijk en warm en het paard krijgt koorts.

Behandeling

Mok begint steeds met een klein plekje dat al snel groter wordt als het niet goed of snel behandeld wordt.
Mok is een zeer hardnekkige aandoening die al menig paardeneigenaar tot wanhoop heeft gedreven omdat het zolang kan aanhouden of telkens terugkomt.
Een snel en gemakkelijk werkend wondermiddel voor mok is er jammer genoeg nog niet uitgevonden omdat mok zoveel verschillende oorzaken en symptomen vertoont, die telkens een andere aanpak vereisen. De behandeling hangt dus van de oorzaak af..
Ik ben er van overtuigd dat de aanpak zowel inwendig als uitwendig dient aangepakt te worden. Maar al is de behandeling lastig, de belangrijkste factor in het genezingsproces is vooral de arbeid en veel geduld die men zelf in de behandeling steekt. De aanhouder wint!!!

Behandeling van het paard

Uitwendige behandeling
Om mijten of schimmels te vinden, wordt een huid-afkrabsel gemaakt door de dierenarts. Dit wordt onder de microscoop onderzocht.
Allergieën en leverproblemen kunnen door middel van bloedonderzoek worden opgespoord.
Een bacteriologisch onderzoek kan ook handig zijn voor de verdere behandeling.
Is zonnebrand de oorzaak van de mok dan kan het aanbrengen van een zonnecrème met hoge beschermingsfactor ter preventie aangebracht worden.

Hieronder geef ik een algemene beschrijving van de behandeling.
•Het scheren van de haren in de kootholte.
•Wassen met een desinfecterende shampoo. Dit kan betadine shampoo zijn. Breng deze shampoo nooit rechtstreeks op de wonde aan maar los wat shampoo op in lauw warm water. Soms is het beter met unicura zeep te wassen wanneer het paard overgevoeligheid voor jodium vertoont.
•Laat de te behandelen plaats goed weken.
•Verwijder zoveel mogelijk alle korsten. Dit is nodig om de zalf zo goed mogelijk in de huid te laten indringen zo niet behandel je enkel de korsten.
•Vermijd bij het afspoelen met koud water, sterke waterstralen rechtstreeks op de wonde.
•De te behandelen plaats grondig afdrogen of drogen met een haardroger. Opgepast: niet op de heetste stand en hou wat afstand zodat er geen brandwonden ontstaan.
•Zijn de korsten niet te verwijderen of is het te pijnlijk voor het paard dan kan je ze laten weken met levertraan of een andere olie of vettige zalf. (aloë Vera olie of néo-cutigénol zalf). Smeer de zalf rijkelijk op de korsten (dikke laag) en breng hierover een zachte bandage. Laat een nachtje goed intrekken. De volgende dag de korsten wegwassen of loskrabben. Dit kan je doen door een mals katoenen handdoek rond de koot van het paard te hangen en met beide handen de uiteinden vasthouden en lichtjes links en rechts te trekken. Je behoud zo een veilige afstand ten opzichte van je paard en door de wrijvingen komen de korsten los. Doe dit zacht maar kordaat. Het geeft niet dat de huid hierdoor wat rood wordt of een beetje gaat bloeden.
•Breng daarna een opdrogende of vette of ontstekingsremmende zalf aan. Er zijn verschillende soorten mokzalf op de markt. Bespreek met je dierenarts wat in jou situatie de beste zalf is. In de volgende rubriek bespreken wij enkele van deze zalven.
Bij ernstige gevallen kan je kiezen voor zalven die corticosteroïden bevatten tegen de ontsteking of antibiotica tegen de bacteriële infecties. Zijn er parasieten of schimmels in het spel dan kunnen parasiet-of schimmeldodende producten eventueel toegevoegd worden aan de zalf. Hou de zaak goed in het oog. Het heeft geen zin door te gaan met een zalf als er geen resultaat geboekt wordt na een aantal dagen.
•Voor de beste resultaten kan men een goed zittend verband aanbrengen over de zalf. Het verband legt men als volgt aan: breng over de zalf een steriel kompres aan. Bevestig hier rond een niet te strak maar ook niet te los gewoon rekverband. Omwikkel de hoef en de kootholte tot boven de kogel met een dikke laag watten. Vervolgens breng je een netverband aan over het geheel en alles omwikkelen met een vetrap zelfklevend verband. Nog wat zelfklevend tape daar over en klaar is kees.
•Deze behandeling dagelijks herhalen tot de wonde droog en zuiver is.
•Zorg naast deze behandeling steeds dat je paard voldoende beweging heeft. Dit stimuleert de bloedsomloop en bevordert de genezing.

Inwendig
•In ernstige gevallen is het toedienen van antibiotica, penicilline of ontstekingsremmers noodzakelijk.
•Analyseer het rantsoen van het paard en zorg er voor dat dit niet teveel eiwitten bevat. Verander geleidelijk aan het voer . Schakel over van droogvoer naar gewoon hooi.
•Van binnen uit kan je het lichaam ondersteunen door producten toe te dienen die een reinigende en/of weerstandstimulerende en bloedsomloop ondersteunende werking hebben. Het toedienen van organisch zwavel is er een van. Zwavel is de bouwsteen van een sterke soepele huid (MSM poeder). Ook het toevoegen van anti-oxidanten lijkt soms doeltreffend.

Behandeling van de omgeving
•Dagelijks de stal reinigen is geen overbodige luxe. Verwijder dagelijks de mestballen en de natte plekken.
•Bij vochtig weer en modderige toestanden, laat de paarden niet dag in dag uit op de weide staan.
•Vermijd bij mok gevoelige paarden ook de ochtenddauw.
•Wees bij de aankoop of de keuze van het stalstrooisel kieskeurig. Opgepast met stofferig stro. Zaagsel zou beter zijn dan stro omdat dit beter het vocht zou opnemen.
•Zorg voor luchtige droge stallen.
•Onderhoud de weide goed. Vermijd een teveel aan klaver.
•Zorg voor een beschutting op de weide tegen aanhoudende regen of te felle zon en hitte. Of hou de paarden op het heetst van de dag binnen.
•Zijn er parasieten aanwezig, was alle verzorgingsmateriaal, dekens en onderleggers met een mijtendodend middel en desinfecteer ook de stal.

Mok is dus een lastige ziekte. Controleer dagelijks grondig je paard. Behandel zelfs het kleinste wondje en hou alles goed in de gaten. Spuit de benen van je paard niet af met een harde waterstraal of verwijder de modder niet met een harde borstel. Droog alles zorgvuldig af. Is je paard dan toch nog getroffen door mok, behandel tijdig. Geneest de mok niet vlug genoeg, raadpleeg steeds de dierenarts. Geef het niet te snel op. Ook dierenartsen moeten vaak zoeken naar de juiste behandeling van mok.