Login

Login Close
---

---
A+ R A-

Hoefbevangenheid is een frequent voorkomend, maar nog altijd niet volledig begrepen ziektebeeld. Het veroorzaakt in min of meer erge mate pijn in de hoeven en de gevolgen kunnen variëren van de min of meer stijf lopende pony tot een levensbedreigende situatie.

De mogelijke gevolgen voor het ontstaan van een langdurige kreupelheid worden vaak onderschat. Ook kan het voorkomen dat de gevallen waarin de hoefbevangenheid niet onder controle te brengen is, ingeslapen moeten worden omdat de pijn ondraaglijk geworden is.

 

 

Wat is hoefbevangenheid?

Hoefbevangenheid, op een eenvoudige manier benaderd, is ontsteking van de lederhuid van de hoef. Het hoefbeen is opgehangen in de hoef door een groot aantal lamellen gevormd door deze lederhuid. In geval van hoefbevangenheid is de lederhuid beschadigd wat leidt tot pijn, ontsteking en, in sommige gevallen, het loslaten van de lamellen. In de minder ernstige gevallen kan adequate behandeling het probleem snel verhelpen zonder blijvende schade. Als de ontsteking heel heftig is en langer aanhoudt, kan het gebeuren dat de lamellen van de lederhuid onvoldoende van bloed worden voorzien en afsterven. Het gevolg hiervan is dat de verbinding tussen het hoefbeen en de hoornschoen loslaat en het hoefbeen kan kantelen en/of zinken in de hoornschoen. Als het paard hierop blijft staan kan het zijn dat het hoefbeen zelfs doorheen de zool komt met fatale gevolgen. De hoorn in de teenstreek groeit naar voren en er kan een zogenaamde pantoffelhoef onstaan.

P1010088.jpgP1010097.jpg

 

 

 

 

 

 

Wat veroorzaakt hoefbevangenheid?

Het onderliggend probleem is feitelijk een verstoring van de doorbloeding van de lederhuid van de hoef. Omstandigheden die deze verstoring van de doorbloeding kunnen veroorzaken zijn:

  1. overvoeren, m.n. met snel verteerbare koolhydraten zoals in granen, jong gras e.a.
  2. opname van toxische stoffen uit bijv. een darminfectie, baarmoederinfectie e.a.
  3. injecties met langwerkende corticosteroïden of hoge doseringen
  4. overbelasting door ernstige blessure van het tegenoverstaande been
  5. uitgesproken en langdurige verwaarlozing van de hoeven
  6. een (goedaardige) tumor van de pijnappelklier (ziekte van Cushing)

 

Paarden en ponies die hoefbevangen zijn geweest, zijn gevoeliger om het nog eens te krijgen.

 

 

Hoe kan ik vroegtijdig de symptomen herkennen?

Vaak zijn alleen de voorhoeven aangetast, maar ook de achterbenen kunnen meedoen. Vaak is de ene voet erger dan de andere. De aangetaste hoeven voelen warmer aan en de polsslag aan dat been is versterkt. Hoefbevangen paarden met alleen hoefbevangenheid van de voorbenen staan vaak met de voorbenen gestrekt en de achterbenen onder het lichaam, in een poging om het gewicht te verplaatsen naar de "gezonde" hoeven. Als ze lopen, lijkt het alsof ze op eieren moeten lopen. Ze landen met hun voeten dan eerst op de hielen om de pijnlijke teenregio te ontzien. Als alle 4 de hoeven zijn aangetast, liggen ze vaak langere periodes of staan continu van het ene been op het andere te dribbelen. De meer ernstige gevallen willen geen stap meer verzetten en paarden met een "gezonken" hoefbeen kunnen vaak niet meer staan op dat been.

Paarden die hersteld zijn van hoefbevangenheid, of paarden die langdurig hoefbevangen zijn, hebben vaak een afwijkende vorm van de hoef met lange ondergeschoven hielen en een convexe i.p.v. concave zool. Deze paarden behoeven regelmatig onderhoud door de hoefsmid en moeten in de gaten gehouden worden op opnieuw symptomen van hoefbevangenheid.

Het is belangrijk om te beseffen dat hoefbevangenheid kan verergeren van mild tot ernstig, zelfs al is snel met behandelen begonnen.

 

 

Wat kan eraan gedaan worden?

Milde gevallen reageren veelal goed op boxrust, een beperking van het rantsoen (bijv. alleen hooi) en het geven van ontstekingsremmers/pijnstillers. Als er een aanwijsbare oorzaak voor het onstaan aanwezig is, moet die natuurlijk worden opgelost. Paarden met ernstigere hoefbevangenheid zijn vaak gebaat bij een bloeddrukverlagend middel als acepromazine, hoefwandcorrectie en ontstekingsremmers voor langere tijd. Ook het regelmatig afdouchen van de benen met koud water geeft verlichting/verbetering. In geval van een gekanteld hoefbeen is consequente correctie door de hoefsmid noodzakelijk om de stand van het hoefbeen t.o.v. de hoefwand te corrigeren.

Een meer drastische maar vaak goede methode is het verwijderen van de hoefwand t.h.v. de teen om de ontsteking van de lederhuid tot rust te brengen, de druk t.g.v. de zwelling in de hoef te doen afnemen, alle afwijkende witte hoorn te verwijderen en een normale hoefwand te doen afgroeien. Deze beslissing dient echter niet lichtvaardig genomen te worden daar het zeker 10 maanden duurt voordat weer een volledige wand afgegroeid is. Tot die tijd moet het paard op een aangepast beslag staan.

P1010106.jpg

 

 

Vele andere behandelingen zijn voorgesteld, de meningen over elk blijven echter verdeeld wat betreft de werking ervan.

 

 

 Hoe kan het voorkomen worden?

Pony's en paarden in de natuur zijn gewend om hard te werken voor een sober dieet. Overgewicht dient te worden voorkomen, evenals plotse rantsoenveranderingen van een koolhydraat arm naar een koolhydraat rijke voeding. Het is belangrijk bewust te zijn dat bepaalde ziektebeelden zoals baarmoederontsteking of ernstige diarrhee of koliek, hoefbevangenheid tot gevolg kunnen hebben. In deze gevallen moet zo spoedig mogelijk de hulp van de dierenarts ingeroepen worden om deze mogelijke oorzaak van hoefbevangenheid weg te nemen.

 

 

Conclusie

Hoefbevangenheid kan zich voordoen varierend van oncomfortabel lopen tot een levensbedreigende situatie. Het kan maanden duren voordat genezing is bewerkstelligd en sommige paarden kunnen kreupel blijven. Voorkomen is beter dan genezen en veel gevallen kunnen worden voorkomen d.m.v. een goed management

Gerelateerde artikelen (op tag)

Gerelateerde video

Zoek op deze website

foto.png


skelet_paard.jpg